banner_top
O kraju
 
Change version

 

 

    Wybory 2009

Wybory 2010

 

AFGANISTAN
Afganistan jest krajem-pomostem pomiędzy południową i środkową Azją, łączy Bliski i Daleki Wschód. Powierzchnia kraju zajmuje ok. 251,825 mil kwadratowych (647,5 km2), kraj nie ma dostępu do morza, najbliższa granica z Morzem Arabskim oddalona jest o ok. 300 mil na południe. Afganistan graniczy z Pakistanem na południu i wschodzie, jest to najdłuższa granica (510 mil, 1810 km), krótsza granica przebiega wzdłuż Kaszmiru. Na zachodzie 821 kilometrowa granica oddziela Afganistan od Iranu. Łączna długość granic na północy z Turkmenistanem, Uzbekistanem i Tadżykistanem wynosi 1050 mil. Najkrótsza granica - 50 mil - to granica z regionem Sinkiang Chińskiej Republiki Ludowej na północnym wschodzie.
Stolicą Afganistanu jest Kabul, znajdujący się we wschodnio-środkowej części kraju na wysokości około 1800 metrów. Miasto ma połączenie drogowe z większością prowincji Afganistanu i sąsiednimi krajami. Granice Afganistanu zostały wytyczone pod koniec XIX wieku w wyniku rywalizacji pomiędzy Imperium Brytyjskim a carską Rosją. Współczesny Afganistan stał się pionkiem w rozgrywkach o polityczną ideologię i wpływ gospodarczy.
W późnym XX wieku Afganistan ucierpiał w wyniku wyniszczającej ingerencji obcych państw i prób okupacji. Inwazja sowiecka (27 grudnia 1979) trwała 10 lat, po czym Armia Czerwona wycofała się 15 lutego 1989 roku. Była to pierwsza klęska Armii Czerwonej od jej utworzenia, co przyczyniło się do upadku ZSRR. Niestety pod koniec zimnej wojny wolny świat przestał interesować się Afganistanem. Talibowie, wciągnięci w walkę o hegemonię, doszli do władzy (1994-2001). Dziewiątego września 2001 legendarny dowódca Ahmad Shah Massoud został zamordowany przez dwóch terrorystów z Al-Kaidy udających dziennikarzy, a 11 września zamachowcy Osamy bin Ladena przeprowadzili zamach na World Trade Centre i Pentagon. Kampania przeciw terroryzmowi zakończyła okres rządów Talibów, siły koalicyjne z pomocą powstańców anty-talibskich zdobyły Kabul 11 listopada 2001 roku (Źródło: http://www.afghanembassy.com.pl/)

 

WARUNKI NATURALNE
Powierzchnia kraju wyżynno-górzysta, położona w północno-wschodniej części Wyżyny Irańskiej i Hindukuszu. Ok. 50% powierzchni leży powyżej 2000 m n.p.m. Najwyższy szczyt kraju Noszak (7485 m n.p.m.) w górach Hindukusz. Środową część kraju zajmują Góry Środkowoafgańskie. Na południu rozległe kotliny z pustyniami Registan (piaszczysta) i Margo (żwirowa) oraz zasolona równina Bakarii z doliną rzeki Amu-daria. Obszar aktywny sejsmicznie. Klimat podzwrotnikowy kontynentalny, suchy, na południu skrajnie suchy z mroźnymi zimami i gorącymi latami. Temperatury min. w styczniu spadają poniżej -10°C, natomiast maksymalne w lipcu przekraczają 45°C. Średnie roczne sumy opadów od 50 do ok. 1000 mm. W górach opady śniegu, a na najwyższych szczytach Hindukuszu - lodowce. Średnia temperatura powietrza i średnia suma opadów w stolicy kraju wynoszą: w styczniu -3°C i 30 mm, w lipcu 24°C i 3 mm. Główne rzeki: Amu-daria, Harirud, Helmand, Murghab, Kokcza, Kabul (dopływ Indusu). Znaczną część powierzchni kraju zajmują obszary bezodpływowe i liczne rzeki okresowe. Uboga roślinność stepowa, pustynna i półpustynna z suchymi lasami pistacjowo-jałowcowymi. W górach lasy iglaste z sosną, jodłą, cedrem pokrywają 3% powierzchni kraju. Na obszarze Afganistanu żyje wiele dużych ssaków, m.in.: tygrysy, niedźwiedzie himalajskie, gazele, irbisy. Bogaty jest świat ptaków, szczególnie drapieżnych.

 


LUDNOŚĆ 
Afganistan jest krajem wielonarodowościowym. Wg szacunków:
- 44% ludności stanowią PUSZTUNI (zwani AFGANAMI), zamieszkujący wschodni i południowy Afganistan;
- 26% TADŻYCY, żyjący głównie na północnym-wschodzie, w rejonie Kabulu i na północnym-zachodzie;
- 10% UZBECY, zamieszkujący północ kraju;
- 7% HAZAROWIE mieszkający w środkowym Afganistanie;
- 6% AJMAKOWIE żyjący na północnym zachodzie;
- 3% TURKMENI żyjący na północy;
- 1% BELUDŻOWIE żyjący na południowym-zachodzie.


GOSPODARKA
Gospodarka Afganistanu oparta jest na rolnictwie. Struktura użytkowania ziemi: użytki rolne stanowią 58,4% powierzchni kraju, grunty orne i sady - 12,4%, użytki zielone, głównie mało urodzajne pastwiska - 46%. Ponad 75% gruntów ornych jest nawadnianych. Uprawia się: pszenicę (ponad 20% wszystkich upraw), ryż, jęczmień, kukurydzę, proso, bawełnę, tytoń, buraki cukrowe, trzcinę cukrową, sezam oraz owoce (cytrusowe, brzoskwinie, granaty, migdały, morele, winorośl) i warzywa. Koczownicza hodowla owiec (głównie karakułowych, jedno z pierwszych miejsc na świecie w hodowli), bydła, kóz, wielbłądów, koni. Głównym bogactwem naturalnym jest gaz ziemny oraz złoża rudy żelaza, chromu, miedzi, soli kamiennej i lazurytu (największe na świecie, ale nie w pełni wykorzystane). Niewielka produkcja energii elektrycznej, uzyskiwana w ponad 80% z małych elektrowni wodnych. Przemysł słabo rozwinięty (bardzo zniszczony podczas wojny domowej), głównie spożywczy, włókienniczy (wełniany i bawełniany). Rozwinięte rzemiosło w licznych małych zakładach produkujących m.in.: dywany, tkaniny jedwabne, wyroby ze skóry i metali oraz biżuterię. Komunikacja bardzo słabo rozwinięta, największą rolę odgrywa transport samochodowy (21 tys. km dróg w tym 2,7 tys. asfaltowych) i juczny. Brak linii kolejowych, nieliczne żeglowne rzeki. Międzynarodowe porty lotnicze w Kabulu i Kandaharze. Struktura zatrudnienia: rolnictwo - 57,3%, usługi - 29,2%, przemysł - 13,5%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie orzechy, suszone owoce (42%), dywany (16,5%), wełnę i tłuszcze (7,7%) oraz gaz ziemny i lazuryt, importuje się maszyny (37,7%), towary gotowe (18,3%), minerały i ropę naftową (10,9%) oraz żywność i lekarstwa. Głównymi partnerami handlowymi są: kraje byłego ZSRR, Niemcy, Indie, Iran, Japonia, Singapur, Korea Południowa. 

USTRÓJ POLITYCZNY
Od 1990 republika islamska. Pełna nazwa państwa Islamska Republika Afganistanu. Po obaleniu Talibów 22 grudnia 2001 roku został zaprzysiężony nowy tymczasowy rząd z Hamidem Karzajem na czele, który rządzi do chwili obecnej. J.E. Hamid Karzaj (ur. 24 grudnia 1957), pełni funkcję Prezydenta Afganistanu od 7 grudnia 2004 roku. Stał się czołowym działaczem politycznym po upadku rządu Talibów. Podczas rozmów stronnictw afgańskich w Niemczech w grudniu 2001 powierzono mu stanowisko tymczasowego szefa rządu, od lipca 2002 roku objął tymczasowo stanowisko prezydenta, następnie wygrał pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie w 2004 roku. Został zaprzysiężony na prezydenta 7 grudnia 2004 roku. W 2009 roku został ponownie wybrany na prezydenta Afganistanu w wyborach powszechnych. Hamid Karzaj jest Pasztunem, z klanu Popalzai z dynastii Durrani, urodzony w Kandaharze, w Afganistanie. Jego rodzina należała do zdecydowanych zwolenników króla Zahira Szacha. Ma sześciu braci i jedną siostrę.
(Źródło: http://www.afghanembassy.com.pl/)



RELIGIA
Religia państwowa ISLAM. Wyznania: muzułmanie 99% (sunnici 74%, szyici 25%) ISLAM, mahometanizm, ma charakter monoteistyczny. Jako wiara zajmuje drugie miejsce po chrześcijaństwie. Główne założenia islamu zawarte są w Koranie oraz tradycji („sunna”, „hadisy”). Podstawą doktryny islamu jest wiara w jedynego Boga Allaha, zaufanie do Koranu oraz tradycji. Moralność muzułmanów oparta jest na naukach zawartych w Koranie i sunnie proroka, na prawie islamu, które ma charakter totalitarny. Prawo w islamie jest fundamentem religii, filozofii, etyki i estetyki. Największą zbrodnią w islamie jest odstępstwo od wiary (kufr), a następnie: morderstwo, nierząd, sodomia, picie wina, kradzież, fałszywe świadectwo, oszczerstwo, odmowa jałmużny. Każdego muzułmanina obowiązują: szahada (wyznanie wiary), salat (modlitwa), zaka (jałmużna), saum (post), hadżdż (pielgrzymka do Ka’by). Modlitwa jest odmawiana: o świcie, po południu, o zachodzie słońca i gdy zapadnie noc. Szczególnie ważna jest modlitwa piątkowa, odbywa się w południe.
Odłamy islamu: 1. szyizm; 2. ismalici; 3. sunnici; 4. zaidyci. Fundamentalizm islamski to rodzaj fundamentalizmu religijnego występującego w wielu krajach muzułmańskich. Cechuje go uznawanie prymatu czynnika religijnego nad życiem świeckim, eliminacja wpływów nieislamskich, oparcie prawa na Koranie. Nie dopuszcza on z natury rzeczy dialogu z odmiennymi koncepcjami. Szari’at, szari’a, szarijat, religijne prawo muzułmańskie, zbiór przepisów dotyczących obowiązków względem Boga oraz stosunków międzyludzkich. Sunnici, ortodoksyjny odłam islamu opierający swą doktrynę na Koranie, zgodnej opinii muzułmańskiej gminy, analogii oraz sunnie, czyli „drodze postępowania”. Na sunnę składają się różne wspomnienia z życia Proroka i jego przyjaciół. Szyici, odłam polityczno-religijny w islamie. Szyici uznają za prawowitych następców Mahometa potomków czwartego kalifa Alego ibn Abi Taliba, męża Fatimy, czwartej córki proroka. Prześladowani przez sunnitów wobec których stanowili opozycję. Najbardziej znane sekty szyickie: imamici, ismalici, nizaryci.